RUSTIG ZEISEN MET EEN ECHTE ZEIS

Septembermaand, hooiersmaand. Met een echte zeis wordt er gemaaid. Zoevend en zingend valt het gras opzij. Zo’n mooi geluid! En wat fijn dat we zo geen geluidshinder produceren.

HAHA, EEN HEKSENKRING

Een heksenkring is een groep paddenstoelen die met hun ondergrondse schimmeldraden in een ronde cirkel groeit. Ik denk dat hun moeder vorig jaar in het midden stond. Maar deze lichtgekleurde Roestvlekzwammen staan niet netjes in het gelid maar vormen een heksengroep van losse individuen. Gaan paddenstoelen ook al met hun tijd mee? Echt vrijgevochten hedendaags toch?

SEPTEMBERMAAND, ROGGEMAAND

De roggeoogst is voorbij. Er was geen oogst. Geen rogge en geen boekweit. Er groeiden dit jaar alleen ‘kruid’ op de akker. Maar nu hebben we informatie ingewonnen. We gaan het nog één keer echt goed proberen: niet diep spitten maar oppervlakkig kruid weg schoffelen, en dan nog één keer rogge zaaien. Het zaad wordt vermengd met akkerbloemenzaad, ingezaaid en dicht geharkt. Want anders eten de vogels alles op. Volgend jaar weten we definitief of er nog rogge op de Veluwe wil groeien. Zo niet, dan geven wij de stikstoftoevloed de schuld.

DE LEEMKUIL OPSCHONEN

De leemkuil ligt diep en is dichtgegroeid met grassen, varens, riet en kleinere planten. Gelukkig hebben zich
twee sterke nieuwe medewerkers op deze klus gestort. Zij moeten alles tegen de wal op omhoog gooien! Vanavond spierpijn…

BLAD EN VARENS OPRUIMEN

De kruiwagen gaat zwaar gebukt onder het af te voeren blad en varenloof. Dat kruien we de tuin door naar de perceelgrenzen. Daar liggen houtwallen langs. Daar storten we alle groenafval en takken op, netjes tot een geheel vervlochten. Hier zijn de verblijfplaatsen van muizen, egels en ander kleiner levend spul. Ook treffen we er wel mierennesten, bijen- en wespenholen in aan. Dat is dan flink hard lopen geblazen. Natuurlijk laten we geen nesten meer verdelgen. De natuur verdelgt ze tegenwoordig zelf helaas wel.

EN DAN NOG EEN MOOIE FOTO

Zelfs de nieuwslezer op de televisie noemt het: de heidevelden staan in volle bloei. En inderdaad tonen de golvende heidevelden rond Vierhouten hun wisselende paarse tinten.

Maar het gaat toch niet goed met de hei: te droog, te warm en te vel stikstof. In de laatste 20 jaar is er van de populatie heidevlinders bijna 90% verdwenen! Er zijn nog maar weinig kommavlinders, koninginnepages en kleine heivlinders over. Dat komt omdat hun rupsen overleven op speciale grassen in een heideveld. En die verdwijnen juist door droogte en stikstof.

Gelukkig bloeit ons heitje in de Heimanshof enkele weken later, omdat het omgeven is door hoge schaduwrijke bomen.

Zo kunnen we dus twee keer genieten!

Op onze hei groeit nog wel meer dan hei. En het kleinste plantje is het klein vogelpootje. Met wikke achtige blaadjes in een polletje en heel kleine wit-roze bloempjes groeit het op diluviaal Veluwe zand.

Kleine kromme zaadpeultjes lijken op vogel klauwtjes. Heel wat kleiner dan mensen klauwtjes, nietwaar?

Wij hebben maar een kleine leemkuil. De onze is maar een tiende van de ware grootte. Dat zit zo: de vorm laat zien waar de boeren vroeger achteruit met paard en kar de kuil inreden om leem te scheppen.

Leem is heel fijne klei die na drogen hard wordt. Vermengd met kort stro bouwden de boeren daar vroeger de stalmuren van.

Onze leemkuil is nagemaakt. De echte leemlaag ligt een paar meter dieper.

Er groeiden jarenlang veel lisdodden (rietsigaren) in het stilstaande water. Maar lisdodden zijn stikstof liefhebbers. Zij verrijken het water en dat willen we juist niet. Dus lisdodden weg.

En kijk nu eens: ontelbare helder gele bloempjes bestippelen het wateroppervlak. De egelboterbloem grijpt zijn kans!

De bruine sprinkhaan, de groene kikkers en de rode bosmieren behoren tot de trouwste bewoners van de tuin.

Zelden zagen we in augustus zoveel paddenstoelen. Denken ze soms dat de herfst al begonnen is? Dat denken wij soms ook. Er wordt druk geïnventariseerd. Naast vroege herfstzwammen en voor berken dodelijke tonderzwammen groeit er langs de beek ook een heel bijzondere zwam familie. Dat zijn de grofplaat-russula’s, steel en een open hoed. Maar daar in die hoed groeien hele andere witte paddenstoeltjes van de poederzwam. “Grofplaat-russula met daarop een aantal poederzwamgasten”. Eh, zwam opvangcentrum? Dat past wel in onze doelstelling.

Er wordt gewerkt aan een nieuwe lijst van aanwezige oorspronkelijke Veluweplanten.

De vorige inventarisatie is gedaan in 2001 / 2008. Zo rond het jaar 2010 was de Heimanshof op zijn mooist. We telden toen ongeveer 340 verschillende soorten planten. Daarna begon de ‘zure regen’ (stikstof e.d.) zijn tol te eisen. Kwetsbare soorten verdwenen of namen af in aantal. Waren er daarvoor plekken vol van één soort bloeiende plant, b.v. margrieten – dan zijn we nu al blij als er hier en daar nog een margrietje bloeit. En geen helmkruid? Dan ook geen bijbehorende rupsen en vlinders.

Maar andere soorten doen het juist beter. De lelietjes ploegen de hele tuin door. En zie de uitbundige bloei van de moeraswederik. Zo vol bloemen zouden we het wel op meer plaatsen willen zien.

Kortom: Hoog tijd dus voor een nieuwe inventarisatie. Zomer, herfst en winter doen we dit jaar. Afronden kan pas na het volgende voorjaar.

De wereld van tegenwoordig kent veel hekken van houten palen. Zelfs langs de snelweg staan stevige houten vangrails. Maar wij willen liever een mooi hek van de takken uit eigen oogst.

Er is veel tijd gestoken en veel geduld om dit kunstwerkje van dunne boomtakken te maken. Het moet de weg achterom naar de leemkuilvijver afsluiten. Op die plek, geliefd door op kikkers jagende kinderen, groeien namelijk moeizaam in stand gehouden echte leemkuilplanten.

Mooi hek. Maar of het de belhamels en zwijnen zal tegenhouden? Ik vrees van niet. De dunste takken waren alweer gebroken – niet door de zwijnen, wel door de belhamels. Niet door eroverheen te klimmen, maar wel door ze in het midden stuk te trappen. Lang leve de vakantie-kinder-vreugde met een leuke campingdagbesteding.

Natuurlijk is het hek nu weer hersteld!